Kutu harf ve ışıklı tabelada en sık sorulan sorulardan biri, mercekli mi yoksa lenssiz modülün mü kullanılacağıdır. Üstüne bir de "enjeksiyon mercek" ifadesi eklenince kafa karışır. Oysa fark tek bir kavrama dayanır: ışığın hangi açıyla yayıldığı. Bu yazıda mercekli (lensli), enjeksiyon mercekli ve lenssiz modülleri; ışık açısı, harf derinliği ve homojen yüzey ilişkisiyle açıklıyoruz.
Mercek (Lens) Ne İşe Yarar?
Modüldeki LED çipi tek başına dar bir koni halinde ışık verir. Çipin üzerine yerleştirilen optik mercek, bu koniyi genişletir; ışığı daha geniş bir açıya yayar. Geniş açı, ışığın yüzeye daha kısa mesafede ve daha homojen ulaşması demektir. Bu yüzden mercekli modüller, az derinlikte bile gölgesiz bir yüzey elde etmek için kullanılır.
Mercekli (Lensli) Modül
Mercekli modüllerde her çipin üzerinde şeffaf bir optik lens bulunur. Bu lens, ışığı geniş bir açıya (genelde 150-170 derece bandında; gerçek açı modele göre değişir) yayabilir. Avantajı, sığ kutu harflerde ve büyük yüzeylerde daha az modülle homojen aydınlatmadır; böylece hem işçilik hem de modül sayısı düşer. Mercekli modüller bugün tabela sektörünün en yaygın tercihidir.
Enjeksiyon Mercek Nedir?
"Enjeksiyon mercek" ayrı bir ışık tipi değil; merceğin üretim yöntemidir. Lens, plastik enjeksiyon kalıplama ile tek parça ve hassas geometride üretilir. Enjeksiyon lensin iki pratik faydası vardır: optik geometri tutarlıdır (her modülde aynı açı) ve gövdeye sağlam oturduğu için darbe ile sıcaklıkta yerinden oynamaz. Bu nedenle kaliteli mercekli modüller genelde enjeksiyon lensle üretilir. Kısaca enjeksiyon mercekli modül; enjeksiyon yöntemiyle yapılmış lense sahip mercekli modüldür.
Lenssiz (Merceksiz) Modül
Lenssiz modüllerde optik lens yoktur; çip ışığı doğrudan, daha dar ve noktasal verir. Bu, derinliği fazla kutu harflerde işe yarar: ışık yüzeye ulaşana kadar zaten kendiliğinden yayılır, ekstra lense gerek kalmaz. Lenssiz modüller ayrıca noktasal parlaklık istenen dekoratif uygulamalarda kullanılır. Ancak sığ harflerde lenssiz modül kullanılırsa yüzeyde nokta nokta parlak alanlar (benek) görülebilir.
Dar Açı ve Geniş Açı
Mercekler genellikle ışık açısına göre de ayrılır. Geniş açılı modüller ışığı yana yayar; sığ ve geniş yüzeyler için idealdir. Dar açılı modüller ışığı daha ileriye, odaklı gönderir; derin harflerde ve uzun mesafede yüzeye ulaşması gereken işlerde tercih edilir. Doğru açı, harf derinliği ile modül aralığının birlikte hesaplanmasıyla seçilir.
Hangi Modül Hangi Harfe Uygun?
| Harf / uygulama | Önerilen modül |
|---|---|
| Sığ kutu harf | Geniş açılı mercekli (enjeksiyon lens) |
| Orta derinlik kutu harf | Mercekli; açı harf derinliğine göre seçilir |
| Derin kutu harf / totem | Lenssiz veya dar açılı modül |
| Dekoratif / noktasal vurgu | Lenssiz modül |
Harf derinliği ve modül aralığı hesabını tabela için modül seçimi yazımızda adım adım anlattık. Diğer modül türlerini (çip, kapsül, renk) görmek için modül LED çeşitleri yazımıza göz atabilirsiniz.
Sık Yapılan Hata
En sık hata, sığ harfte lenssiz modül kullanmaktır; sonuç gölgeli, benekli bir yüzeydir. Tersi de olur: çok derin harfte aşırı geniş açılı mercek, ışığın yüzeye ulaşmadan yanlara kaçmasına yol açar. İkisinde de çözüm, modül tipini harf derinliğine göre seçmektir. Emin değilseniz harf ölçülerinizi paylaşın; uygun lens tipini ve açıyı birlikte belirleyelim.